Coalitiegenoten D66 en CDA zijn echter kritisch over het voorstel, dat de overheid mogelijk miljarden euro's aan inkomsten kan kosten. Volgens berichtgeving van de NOS had minister van Financiën Heinen de afgelopen weken al vergevorderde gesprekken gevoerd met JA21 en SGP over een begrotingsakkoord. Ook deze partijen ondersteunen het idee dat beleggers pas belasting betalen over de waardestijging van aandelen op het moment dat zij de aandelen daadwerkelijk verkopen.

Wanneer volledig wordt overgestapt op een vermogenswinstbelasting, zou de overheid volgens berekeningen van het ministerie tussen de 11 en 25 miljard euro aan belastinginkomsten mislopen of pas op een later moment ontvangen. Dat effect ontstaat vooral doordat de belasting pas wordt geheven zodra vermogensbestanddelen worden vervreemd.

Heinen teruggefloten

D66 en CDA hebben voorlopig een rem gezet op de plannen van Heinen. Volgens beide partijen is het lastig uit te leggen dat er miljarden worden uitgetrokken voor een andere belasting op vermogen, terwijl tegelijkertijd wordt gesneden in de sociale zekerheid. Ook de positie van oppositiepartij Pro speelt hierbij een rol. Die partij heeft aangegeven alleen bereid te zijn de begroting te steunen als de belastingdruk op vermogen juist wordt verhoogd.

De verschillen van inzicht liepen tijdens de begrotingsonderhandelingen zo ver op dat D66, VVD en CDA besloten de discussie over box 3 voorlopig uit te stellen. Binnen de coalitie bestaat echter geen eensgezindheid over wat dit uitstel precies inhoudt.

Na afloop van de ministerraad liet minister Heinen vrijdag weten nog steeds te mikken op een versnelde invoering van de vermogenswinstbelasting. De VVD-bewindsman benadrukte dat dit volgens hem technisch uitvoerbaar is en dat hij zelf zijn standpunt al heeft bepaald. Staatssecretaris van Fiscaliteit Eerenberg (D66) draagt de verantwoordelijkheid voor de verdere uitwerking van de box 3-hervorming.

Snellere invoering mogelijk

Opvallend aan de interne stukken is dat Financiën concludeert dat een vermogenswinstbelasting mogelijk eerder kan worden ingevoerd dan de afgelopen jaren werd verondersteld. Verschillende bewindspersonen hebben eerder aangegeven dat een dergelijk systeem op korte termijn niet uitvoerbaar zou zijn. Om invoering per 2028 mogelijk te maken, moeten zowel de Tweede als de Eerste Kamer nog vóór het einde van dit jaar instemmen met de wetswijziging.

Daarbij wijzen ambtenaren wel op aanzienlijke risico's voor de uitvoering. De Belastingdienst zou in het eerste jaar, en mogelijk ook daarna, slechts beperkt in staat zijn aangiften te controleren. De noodzakelijke systemen zijn daarvoor namelijk nog onvoldoende ingericht.