Opvolging vaak nog niet geregeld

Onderzoek van ABN AMRO onder 519 ondernemers laat zien dat 68% verwacht binnen 10 jaar de dagelijkse leiding van het bedrijf neer te leggen. Toch is niet iedereen al bezig met de overdracht. Van deze groep heeft 22% nog geen voorbereidingen getroffen, terwijl nog eens 20% wel actief zoekt naar een opvolger, maar deze nog niet heeft gevonden.

Dat is opvallend, aangezien bedrijfsoverdracht vaak een langdurig traject is. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een opvolging binnen de familie gemiddeld zo'n 6,5 jaar in beslag neemt. Voor een succesvolle overdracht wordt zelfs een voorbereidingstijd van 10 tot 15 jaar aanbevolen.

Belang van een opvolgingsplan groeit

Uit onderzoek van Deloitte Private blijkt dat de meeste familiebedrijven het belang van opvolgingsplanning erkennen. Toch heeft lang niet iedere onderneming dit formeel vastgelegd. Iets meer dan de helft beschikt over een concreet opvolgingsplan en minder dan een kwart is daadwerkelijk bezig met de uitvoering ervan.

Hierdoor ontstaat het risico dat belangrijke beslissingen rondom eigendom, leiderschap en continuïteit te laat worden genomen.

Familieopvolging niet langer de vanzelfsprekende keuze

Waar bedrijfsoverdracht vroeger vaak binnen de familie plaatsvond, blijkt dat tegenwoordig minder gebruikelijk. Slechts een kwart van de ondernemers geeft aan het bedrijf graag binnen de familie voort te zetten.

Volgens de onderzoekers spelen verschillende ontwikkelingen hierbij een rol. Jongere generaties hebben regelmatig andere ambities, ondernemingen worden steeds complexer en kapitaalintensiever, en de bedrijfsvoering vraagt om meer professionalisering. Daardoor kiezen ondernemers vaker voor alternatieven zoals verkoop aan een externe partij, een management buy-out of overdracht aan medewerkers. Ook komt het voor dat de familie eigenaar blijft, terwijl de dagelijkse leiding wordt overgenomen door een externe directeur.

Professionalisering blijft een belangrijk thema

Naast opvolging staat ook de verdere professionalisering van familiebedrijven hoog op de agenda. Veel ondernemingen kunnen volgens het rapport nog stappen zetten op het gebied van strategievorming, managementinformatie en het benutten van externe expertise.

Daarnaast groeit de behoefte aan duidelijke governance-structuren naarmate het eigendom over meerdere familieleden wordt verdeeld. Heldere afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en belangen zijn daarbij essentieel voor een stabiele toekomst van het bedrijf.

Familiebedrijven blijven van grote economische waarde

Familiebedrijven vormen een belangrijk onderdeel van de Nederlandse economie. Begin 2024 telde Nederland ruim 295.000 familiebedrijven, goed voor meer dan 60% van het mkb, exclusief zzp'ers. Samen zorgen zij voor ruim 2,1 miljoen banen, wat neerkomt op meer dan de helft van alle werkgelegenheid binnen het mkb.

Daarnaast beschikken familiebedrijven gemiddeld over een sterkere vermogenspositie dan niet-familiebedrijven. Hun solvabiliteit ligt hoger, al blijft de arbeidsproductiviteit gemiddeld iets achter.

Aandacht voor bedrijfsopvolging blijft noodzakelijk

Belangenorganisatie FBNed benadrukt dat de komende jaren duizenden bedrijven te maken krijgen met een eigendomsoverdracht. Volgens de organisatie is het daarom van belang dat ondernemers tijdig kunnen werken aan een goede opvolgingsstrategie, zonder dat daarbij onnodig veel vermogen uit de onderneming verdwijnt. Dat kapitaal is immers nodig voor investeringen, innovatie, verduurzaming en verdere groei.

Kabinet handhaaft bedrijfsopvolgingsregeling

In een begeleidende Kamerbrief geeft het kabinet aan geen wijzigingen door te voeren in de bestaande fiscale regelingen rondom bedrijfsopvolging. Volgens minister Heleen Herbert voorkomt de huidige bedrijfsopvolgingsregeling in veel gevallen dat belastingen een belemmering vormen bij de overdracht van een onderneming. Ook de aanvullende faciliteiten binnen de inkomstenbelasting en overdrachtsbelasting blijven ongewijzigd.

Bron: accountancyvanmorgen.nl